حسين قلى خان نظام السلطنه مافى
731
خاطرات و اسناد حسين قلى خان نظام السلطنه مافي ( فارسى )
شنبه 9 رجب 1323 قمرى از تهران : مغيث السلطنه به شوشتر : رضا قلى خان هو تصدق آستان مباركت شوم اين اوقات ما بين مردم همهمه زياد است . از قرارى كه شنيدم ، بعضى از ملاها مجلسى بر ضد صدارت دارند ، خيلى بد مىگويند . حاجى ميرزا ابو طالب زنجانى رفت مشهد ؛ شهرت دارد چون او با صدارت همراه بود ، نخواست اين اوقات در تهران باشد . حالا كه خيلى حرفها گفته مىشود ؛ تا بعد چه شود . البته از نزاع ما بين شيخيه و متشرعه در كرمان ، خاطر مبارك مسبوق شده است . ظفر السلطنه مأمور شد ، همين دو سه روزه مىرود . اصناف شهر هم به سعد الدوله سپرده شد . شهرت دارد ناصر الملك وزير گمركات شده است . تجار عريضهء مفصلى به حضرت اقدس عرض كردهاند كه ما به فرمايش قول شما مطمئن شديم و تاكنون ابدا فكرى به حال ما نشده است . گفتند قول صريح داده شده است كه چندى ديگر تأمل نمائيد مقاصد شما به عمل خواهد آمد . شهرت زياد دارد صندوقخانهء اندرون شاه را دزد زده است ، هرچه جواهر و طلا بوده بردهاند . اينها كه عرض شد ، شمهاى از چيزهائى است كه شهرت دارد . صدق و كذب را خداوند دانا است . ولى حكايت بدگوئى مردم در حق صدارت ، از اندازه گذشته است . با اين حال مردم ، احتمال خيلى تصورات مىرود . بعضى كه مىگويند از طرف علماى كربلا و نجف به شاه صريح نوشته شده است كه آوردن عين الدوله به تهران صحيح نيست . ديشب شنيدم آقا سيد جمال در مسجد شاه بر سر منبر به فرياد بلند گفته است ، الله الحمد رفع شر عين الدوله شد ، تهران نخواهد آمد . ولى عجالتا تمام اينها حرف است ؛ تا وارد سرحد نشود ، صدق و كذب معلوم نمىشود . از اينكه مادهء مردم خيلى مستعد است و همه از صدارت مأيوس هستند ، محل حرف نيست . پيوست از قرارى كه شنيدهام ، نصر السلطنه مدعى جزاير شده است . مبلغ گزافى هم به حضرت اقدس وعده كرده است . مبلغى هم اضافه قبول مىنمايد و قرار شده است ، آنچه ماليات جزاير را نصر السلطنه قبول مىنمايد ، حضرت اقدس به عوض مقررى و مرسومات خودش قبول نمايد . حالا منتظر هستند كه شاه وارد شود و عنوان نمايد . اگرچه ، با آن اقبال سرشار معين التجار خيلى مشكل است پيشرفت بكند ؛ ولى ، چون مدعى معتبر و واسطه محل ملاحظه است ، احتمال مىدهم كار بكنند . امسال شجاع السلطنه هم خدمتى كرد ، اگرچه عاقبت به همان مبلغ كه پارسال گرفته بود ظاهرا قناعت كرد ، ولى از قرارى كه شنيدهام بيشتر حاصل از ميان رفت .